Huwebes, Hunyo 11, 2026

Sa unang death anniversary ni misis

‎SA UNANG DEATH ANNIVERSARY NI MISIS
‎depresyon ang dumapo
‎di batid ang gagawin
‎tila nais sumuko
‎ng diwa ko't damdamin
‎biglâ ang pagkawalâ
‎ng diwatà kong sinta
‎laging natutulalâ
‎sigla ko'y nawalâ na
‎hanggang ngayon ay yanig
‎ang buong pagkatao
‎dama ko'y pagkalupig
‎at nawasak na mundo
‎bagamat pinipilit
‎pa ring maging matatag
‎palad man ay kaylupit
‎at laging nangangarag
‎mga tula't kwento man
‎ay pawang nagsitigil
‎sa dulo ng lansangan
‎ako rin ay hihimpil
‎sa baha't alimuom
‎sa mundo ng siphayò
‎kailan maghihilom
‎yaring duguang pusò
‎- gregoriovbituinjr.
‎06.11.2026

Huwebes, Hunyo 4, 2026

Paunang Salita sa aklat na TINIG NG DUKHA, Katipunan ng mga Akda ni Ka Pedring Fadrigon

PAUNANG SALITA
ni Gregorio V. Bituin Jr., sekretaryo heneral ng KPML

Maraming naiwang akda si Pedrito “Ka Pedring” Fadrigon, pambansang pangulo ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML). Kaya nang mamatay siya noong Oktubre 6, 2019, isa sa naging pasiya ng patnugutan ng pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng KPML, ay ang ilathala ang kanyang mga akda, lalo ang kolum niyang Tinig ng Dukha sa Taliba ng Maralita mula Setyembre 2018. Noong Setyembre 16, 2018 ang ikalimang Pambansang Kongreso ng KPML na muling nagluklok kay Ka Pedring sa pagkapangulo.

Bukod pa sa kolum sa Taliba, mayroon pa siyang sulatin na nahalukay ko sa internet, na isinama ko rito.

Hindi ko lang naipon ay ang kanyang mga sulatin sa dyaryo ng SAMANAFA (Samahan ng Maninindang Nagkakaisa sa Fabella) na dalawang pahinang buwanang pahayagang back-to-back sa short bond paper na ipinapa-riso ng isang ream. Salitan kami ng namayapang Larry Perez Jr. sa paggawa ng dyaryong ito.

Ang pagtitipon at paglalathala ng kanyang aklat ay ginawa para sa unang anibersaryo ng kanyang kamatayan sa Oktubre 2020. Nagawa iyon. Inipon lahat ng kanyang sulatin, ni-retype ang teksto, naghanap ng litrato, ni-layout ang aklat, naghanap ng pondo, ako na ang nag-bookbinding, pina-cut sa labas. Bale apatnapung aklat iyon. Ibebenta ko sana bawat aklat sa kanyang mga kasamahan sa Mandaluyong, pati na sa mga kasama sa KPML, sa Zone One Tondo Organization (ZOTO), sa Piglas Kabataan (PK), at maging sa mga taga-NAPC (National Anti-Poverty Commission).

Apatnapung librong manu-mano kong ginawa. Apatnapung aklat lamang dahil iyon ang kasya sa pondong hawak ko. Subalit nangyari ang hindi inaasahan. Nawala ang apatnapung librong iyon. Nalimutan ko sa sasakyan. Marahil dahil sa pagod at antok ay hindi ko na naalala o dahil sa dami ng problema sa bahay at sa buhay ay kung anu-ano ang nasa isip. Naalala ko lang pagbaba ko ng dyip. Kung hindi sa bus papuntang Monumento ay sa dyip papuntang Letre ko naiwan iyon. Natulala ako. Naalala kong umiiyak ako noon. Hindi dahil sayang ang mga librong mabebenta, kundi nakapanghihinayang na nawala iyon ng gayon na lamang.

Tanda ko’y nakalupagi ako sa harap ng National Book Store ng Malabon City Square nang may kumalabit sa akin. Bakit daw ako umiiyak at sinabi kong naiwan ko sa sinakyan ko ang pinaghirapan kong aklat ni Ka Pedring. Hindi ko na matandaan kung sino siya. Baka gwardya sa National o isang lider-maralitang kakilala ko. Hindi ko na batid kung ilang minuto o may isang oras ba ako sa gayong katayuan. Hanggang naisipan kong sumakay na ng tricycle papuntang Tomana dahil may pulong kami ng mga lider ng KPML.

Naalala ko’y tahimik lamang ako noon. Di halos makausap. Paano ko ba sasabihing nawala ang isang sorpresa sana sa kanila?

Nabatid ni misis ang nangyari at sinabi niyang huwag akong mag-alala at babalik din iyon, na siya kong pakonsuwelo. Di ko iyon muling nilathala. Tila pilit ko na lang kinalimutan ang mga nangyari.

Ilang taon ang lumipas hanggang magbantay ako kay misis sa ospital, hanggang sa siya’y mawala sa aking piling. Sadyang kayhirap mawalan ng minamahal. Nasa bingit ako ng matinding depresyon. 

Sa aking pag-iisa, natagpuan ko ang aking sarili na nagbabasa ng mga dati kong nabiling aklat, katha ng katha ng tula, sinubukang maggitara at gumawa ng ilan kong komposisyong kanta na tinawag kong tulawit (tula at awit), pagkatha ng mga tanaga-baybayin o mga tulang isinulat ko sa panulat ng ating mga ninuno - ang baybayin, nagsulat ng tula, maikling kwento, sanaysay, dagli, at bukrebyu, na pinasa ko sa magasing Liwayway subalit di ko na nasubaybayan kung may nalathala, pagdalo at pagsasalita sa rali, at  minsan ay pagbigkas ng tula sa rali at iba pang pagtitipon. Hanggang naging tambayan ang Metropolitan Theater upang manood ng libreng palabas, pati na sa panonood sa PETA, Mowelfund, Videotheque, Cine Adarna, at UP Film Center ng mga libreng palabas. Sa UP, kung may bayad man, P200 sa regular, at P150 sa senior, estudyante at PWD, binabayad ko’y P150 lang, hindi regular, sa pagsasabing pultaym na aktibista ako, at pinapayagan naman akong manood. Maraming salamat. 

Ilang beses din ako sa National Museum at halos nalibot ko na ang tatlong building niyon: ang National Museum of Fine Arts, ang National Museum of Anthropology, at ang National Museum of Natural History na magkakatabi lang sa Luneta sa Maynila. Kumuha ng litrato, kumatha ng tula’t sanaysay hinggil sa ilan kong nakita roon.

Nitong Pebrero o Marso 2026, sa isang palabas sa UP Film Center, pagkatapos ng palabas ay may tanungan portion doon. Nasa entablado  ang mga  direktor at  artistang gumanap. Nagtanong ako at nagpakilala. Ako si Greg, isang pultaym na aktibista at sekretaryo heneral ng KPML. Nasagot naman ang aking tanong. Matapos iyon ay may lumapit at kumausap sa akin. Di ko na matandaan ang kanyang pangalan kung Marita, Marissa o Melissa ba na taga-Cavite. Sabi’y nabasa niya ang libro ni Ka Pedring ng KPML at ito ang nagsilbing inspirasyon nila upang ipaglaban ang kanilang karapatan sa paninirahan. Tinanong ko kung saan niya nabili ang libro. Di raw niya iyon binili. May nagbigay lang daw niyon sa kanya. Pakiramdam ko’y tulala ng panahong iyon kaya wala na akong naitanong pa hanggang siya’y magpaalam at ako’y nakinig pa rin sa mga tanungan. Tila ba ipinaalala niyon na dapat muli akong maglathala ng mga aklat, lalo na ang nawala kong 40 kopya ng aklat ni Ka Pedring.

Ilang linggo pa ang lumipas at nagunita ko muli ang usapang iyon. At isang araw, kalagitnaan ng Mayo, ay bumangon akong puno ng sigla at may panibagong lakas. Muli akong nagsaliksik, tinipon at tinipa ang mga akda ni Ka Pedring, bagamat di ko na tanda ang ilan pang detalye ng unang aklat maliban sa petsang Oktubre 2020 iyon nalathala dahil iyon ang unang anibersaryo ng kanyang kamatayan.

Gayunpaman, batid kong iba ang itsura ng unang aklat, na sa palagay ko’y mas maraming pahina kaysa sa inilathala ngayon. Mas marami siyang sulatin doon, na wala sa aklat na ito dahil di ko na makita ang iba pa niyang sulatin. Ang ginamit ko pa sa pagdisenyo ng unang aklat ay ang pagemaker. Wala na akong pagemaker ngayon, at kahit sa mga computer shop ay wala na ring pagemaker bagamat may ibang app na pandisenyo subalit aaralin ko pa dahil hindi ko kabisado. Ang ginamit ko sa pagdisenyo ng buong aklat na ito, pati pabalat nito, ay Microsoft Word document. Kaya ako’y humihingi ng paumanhin kung anuman ang naging kulang o mga kakulangan sa edisyong ito.

Ang Tinig ng Dukha ni Ka Pedring Fadrigon ang pangwalong aklat sa serye ng mga kilalang rebolusyonaryo sa kasaysayan na aking isinaaklat. Una'y ang Macario Sakay, Bayani, na ang unang edisyon ay nilunsad sa UP Manila sa sentenaryo ng pagbitay kina Sakay, Setyembre 13, 2007. Ikalawa'y ang Ka Popoy: Working Class Hero, na nilunsad sa UP Bahay ng Alumni, Pebrero 6, 2009, kung saan napaslang si Filemon "Ka Popoy" Lagman. Ikatlo'y ang talambuhay at salin ko ng mga akda ni Comandante Ernesto “Che” Guevara, isang rebolusyonaryong taga-Argentina na tumulong sa tagumpay ng rebolusyong Cubano, kasama ang dakilang Fidel Castro, noong 1959. Ikaapat ang Liwanag at Dilim  ni Gat Emilio Jacinto, na isinulat ng magiting na bayaning Katipunerong kilala sa taguring Pingkian at Dimas Ilaw. Ikalima’y ang Bonifacio 150 na inilunsad noong Nobyembre 30, 2013, kasabay ng ika-150 kaarawan ng bayani at Supremong si Gat Andres Bonifacio. Ikaanim ang Lean Alejandro, na nilathala kasabay ng ika-30 anibersaryo ng pagpaslang kay Lean noong 2017. Ikapito ang 12-pahinang pamphlet ukol kay Gregoria “Oriang” de Jesus, Marso 2018.

Nakabinbin pa ang planong pagsasalibro ng Talambuhay at mga sulatin ni Crisanto Evangelista; ang Talambuhay ni Teodoro Asedillo na ang anak niyang si Nanay Rosa ay minsan ko nang nakadaupang palad sa Laguna; ang Talambuhay ni Heneral Luciano San Miguel; at ang Talambuhay ni Heneral Licerio Geronimo, na ang apo ay minsan ko nang nakadaupang palad sa San Mateo, Rizal.

Ilan pang nais kong isalibro’t proyektuhin, bukod sa pagsasalibro ng mga kolum sa Taliba ng Maralita ni Ruen “Ka Kokoy” Gan, pangulo ngayon ng KPML, ay ang mga interbyu sa mga lider-maralita, pati kasaysayan ng mga matitinding laban at pakikibaka ng mga maralita laban sa demolisyon at isyu ng paninirahan, tulad ng Mariana, North Triangle, Sitio Mendez, Welfareville sa Mandaluyong, Pasig, Antipolo, Lupang Arenda, Tulos sa Caloocan, ang Mahabang Parang at ang Botong Francisco (kapangalan ng isa nating National Artist) sa Angono, Brgy. Jose Corazon de Jesus (kapangalan ng idolo kong makata), Gulayan sa Malabon, mga nasunugan sa Navotas na nalipat sa Bulacan, mga galing sa Tondo Foreshore na nalipat sa Dagat-Dagatan, mga lider-maralita sa Bacolod, Cebu, Mindanao, atbp. Subalit marahil ay matagal pa ito.

Sa ngayon, narito ang ikalawang edisyon ng aklat ni Ka Pedring. Mga nalathalang bagong libro, na sana’y di na maiwanan sa sasakyan at mawala. Inihanda ito upang mabasa ng kasalukuyang mga lider-maralita at ng mga susunod pang henerasyon ng mga aktibista ang mga sulating ito ni Ka Pedring, pati kasaysayan ng mga laban ng maralita. Ang aklat na ito’y iingatan ko na ngayon. Ibebenta ko muna ay sampu, at iiwan ang iba sa bahay. Pag naubos iyon, ibebenta ko muli ay sampu. Hanggang makagawa ako ng paulit-ulit nito.

Ang munting aklat na ito ay taaskamao at taospusong iniaalay sa lahat ng lider-maralitang patuloy na nakikibaka mula noon hanggang ngayon upang baguhin ang bulok na sistemang nagdala sa kanila sa dusa.

Nawa’y makatulong at magsilbing inspirasyon ang librong ito sa mga nakikibakang maralita para sa kanilang karapatan sa paninirahan at hustisyang panlipunan. Lalo na sa panahon ngayong naisabatas na ang RA 12216 (NHA Act of 2025), at ang 4PH (Pambansang Pabahay para sa Pamilyang Pilipino o EO34) na di naman para sa mga maralita.

Sinulat ng petsang Mayo 17, 2026,  inedit Hunyo 4, 2026

Biyernes, Mayo 29, 2026

Pambungad sa libretong "Mga Tula at Kwento sa Klima"

PAMBUNGAD
ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ang munting aklat na ito ng Mga Tula at Kwento sa Klima ay naglalaman ng dalawampu’t isang tula at walong maiikling kwento. Ang mga tulang narito ay natipon ko sa aking baul nang matagal na panahon na ngayon lang malalathala habang ang ilan sa mga tula at ang walong maikling kwento ay unang nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), kung saan nahalal akong sekretaryo heneral nito noong Setyembre 2018.

Pinroyekto ito bilang paalala para sa apat na mahahalagang araw sa kalendaryo hinggil sa usaping klima - Abril 22 (Earth Day), Hunyo 5 (World Environment Day), Hunyo 8 (World Oceans Day), at Setyembre 26 (Save Sierra Madre Day). Ang unang Earth Day ay ginanap noong Abril 22, 1970, nang mag-organisa si Senador Gaylord Nelson ng isang pambansang demonstrasyon upang itaas ang kamalayan tungkol sa pagkasira ng kapaligiran. Ang World Environment Day (WED) ay itinatag noong 1972 ng United Nations sa Stockholm Conference on the Human Environment (Hunyo 5-16, 1972), na nagbunga ng talakayan hinggil sa ugnayan ng tao at ng kapaligiran. Pagkalipas ng isang taon, noong 1973, ginanap ang unang WED na may temang "Only one earth". Ang World Oceans Day ay isang pandaigdigang pagdiriwang tuwing Hunyo 8 upang itampok ang mahalagang papel na ginagampanan ng mga karagatan sa ating buhay at upang magbigay-inspirasyon din hinggil sa usaping konserbasyon. Ito’y opisyal na pinagtibay ng United Nations noong 2008, na nagsilbing pandaigdigang panawagan upang protektahan ang ekosistema ng karagatan, labanan ang polusyon ng plastik, at bawasan ang pagbabago ng klima. Ang Save Sierra Madre Day ay pinagtibay sa pamamagitan ng Proclamation 413 ni dating Pangulong Noynoy Aquino noong Hunyo 19, 2012, at itinalaga ang Setyembre 26 na Save Sierra Madre Day bilang paggunita sa pinsalang dulot ng Bagyong Ondoy noong 2009, na nagbibigay-diin sa mahalagang papel ng mga bundok bilang natural na panangga laban sa mga bagyo.

Isa ring kampanya ang munting aklat na ito upang pangalagaan natin ang ating kalikasan, at mapag-usapan ang isyu ng klima. Kahit sa pamamagitan man ng mga tula at kwento ay maipabatid ito sa masa.

Sadyang ang bawat tulang narito, pati ang mga maiikling kwento ay pinag-isipan at pinaghirapang kathain. Ibinatay ang mga akda sa mga danas, luha, lunggati at pakikibaka ng makata at mula sa mga talakayan hinggil sa klima, lalo na sa mga talumpati sa rali at mga pag-aaral.

Inaalay ko ang bawat tula’t kwentong ito sa mga nasalanta ng matitinding bagyo, tulad ng Ondoy, Yolanda, Ulysses, Tino, Uwan, atbp.

Inaalay ko rin ito sa alaala ng aking namayapang asawang si Liberty, isang registered social worker (RSW) at isa ring environmentalist at minsan nang naging board member sa Green Convergence, isang malawak na samahan ng iba’t ibang grupong makakalikasan. 

Inaalay din ito sa mga nakasama ko sa Climate Walk at iba pang lakaran para sa kalikasan. Inaalay din ito sa lahat ng mga nakikibaka at nananawagan ng Climate Justice sa lansangan man o sa sarili nilang adbokasya o pagkilos.

Inaalay din ito sa mga katutubong nangangalaga at nagtatanggol sa ating kalikasan, karagatan, at kabundukan, tulad ng Sierra Madre.

Lubos kong pinasasalamatan ang mga organisasyong naging bahagi ng aking paglalakbay, tulad ng The Featinean campus press, Kalipunan ng Malayang Kabataan (Kamalayan), Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Philippine Movement for Climate Justice (PMCJ), Sanlakas, Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP), Zone One Tondo Organization (ZOTO), Partido Lakas ng Masa (PLM), Kaisahan sa Kamalayan sa Kasaysayan (Kamalaysayan), Philippine Alliance of Human Rights Advocates (PAHRA), Ex-Political Detainees Initiative (XDI), IDefend, DAKILA - Philippine Collective for Modern Heroism, Association of Filipino Poets (ASFIPO), Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo (LIRA), samahang Maso at Panitik, Kapatirang Umuugnay sa Sining at Panitikan (KAUSAP), EcoWaste Coalition, Ban Toxic, No Burn Pilipinas, Green Convergence, Saniblakas ng mga Aktibong Lingkod ng Inang Kalikasan (SALIKA), at marami pang iba. Maraming salamat sa mga ginamit na litrato sa libretong ito.

Pagpupugay sa inyo, mga kasama!

Nais ko ring pasalamatan ang mga nakilala’t nakadaupang palad sa mga pinuntahan at tinambayan kong mga lugar mula nang ako’y mabiyudo, tulad ng Printbiz, National Museum, at National Library, at sa panonood sa The Metropolitan Theater, sa Active Vista, sa UP Film Center at Cine Adarna, sa Videotheque, sa Sine Pop, at sa Mowelfund Film Institute.

Nawa’y makatulong ang mga tulang naririto, pati mga kinathang maiikling kwento, upang gawin natin ang nararapat para sa kaayusan at kapayapaan ng nag-iisa nating daigdig. Mabuhay kayo!

Mayo 29, 2026 sa Lungsod Quezon
TALAAN NG NILALAMAN
3 - Pambungad

Mga Tula
5 - Sala sa Init, Sala sa Lamig
6 - Si Yolanda ang mukha ng nagbabagong klima
7 - Habang may buhay, may baha?
10 - Usapan sa 2150
11 - Sigwa
14 - Muelmar Magallanes, Bayaning Manggagawa
15 - Ondoy at Karding
18 - Ang kagubatan at ang klima
19 - Sa Daigdigang Araw ng Kapaligiran
22 - Alasuwas
23 - Ang batang nagwagayway ng flag sa Climate Strike
24 - Hindi biro ang nagbabagong klima
25 - Lumalalang klima
28 - 1.5°C
29 - Kalikasan; Paalala't palala na ang kalikasan
32 - Pagninilay sa Climate Walk 2023
33 - Ang adhika ng Climate Walk
36 - Coal at korapsyon, wakasan!; Klima at korapsyon
37 - Krisis sa klima at panawagang wealth tax

Mga Kwento
8-9 - Magsabatas din ng National Liquid Waste ang pamahalaan
12-13 - Sa ikasampung anibersaryo ng bagyong Ondoy
16-17 - Katutubo, Klima, at Kaliwa Dam
20-21 - Sana'y sa Lungsod ng Tacloban ganapin ang COP 25
26-27 - Pagdatal ng bagyong Ulysses 30-31 - Ang pagtaas ng lebel ng dagat at ang 1.5°C
34-35 - Alagata’t dalumat sa Ikalawang Climate Walk 
38-39 - Maraming Salamat, Sierra Madre!

ANG MAKATA AT KWENTISTA

Si Gregorio V. Bituin Jr., ay anak ng amang Batangenyo at inang Karay-a mula Antique. Siya’y tubong Sampaloc, Maynila, at isang makata, manunulat, mananalaysay, pultaym na aktibistang Spartan, at tagasalin.

Hilig niyang mangampanya at maglakad para sa klima at kalikasan. Lumahok siya sa Climate Walk from Luneta to Tacloban mula Oktubre 2 - Nobyembre 8, 2014 para sa unang anibersaryo ng bagyong Yolanda. 

Lumahok din siya sa French leg ng Climate Pilgrimage from Rome to Paris mula Nobyembre 7 - Disyembre 14, 2015 kung saan nilagdaan ang Paris Agreenent sa COP 21. Lumahok din siya sa Climate Justice Walk from Manila to Tacloban mula Oktubre 8 -  Nobyembre 8, 2023 para sa ika-10 anibersaryo ng Yolanda.  

Lumahok din siya sa Lakad Laban sa Laiban Dam mula General Nakar, Quezon hanggang Maynila, Nobyembre 4-12, 2009; sa Martsa ng Magsasaka mula Sariaya, Quezon hanggang Maynila, Abril 12-21, 2016; at sa Alay-Lakad Laban sa Kaliwa Dam mula General Nakar, Quezon hanggang Maynila, Pebrero 15-23, 2023. 

Siya ay nag-aral at nagtapos sa poetry clinic na Linangan sa Imahen, Retorika at Anyo (LIRA) mula Setyembre 1, 2001 hanggang Marso 8, 2002. Siya rin ay lumahok sa writers’ workshop na Palihang Rogelio Sicat (PRS) Batch 15 sa UP Diliman, Hunyo 22-25, 2022.

Martes, Abril 14, 2026

Nang hinuli ang mga hubad

NANG HINULI ANG MGA HUBAD
‎Kay Balagtas:
‎Ang laki sa layaw, karaniwa'y hubad
‎sa bait at muni, sa hatol ay salat.
‎Ngayon:
‎Dahil sa tinding init, may mga nakahubad
‎sila'y pinaghuhuli, kriminal na ba agad?
‎Dagdag pa:
‎Nililihis ang isyu ng mga pandarambong
nangurakot sa bayan ay di pa nakukulong

- gregoriovbituinjr.‎
‎04.14.2026
(Buwan ng Panitikan)

Lunes, Abril 13, 2026

2 magkasunod na araw ng dalamhati

2 MAGKASUNOD NA ARAW NG DALAMHATI

dalawang magkasunod na araw ng dalamhati
Abril Onse, ikasampung death monthsary ni misis
Abril Dose, pangalwang death anniversary ni Dad
dalawa sa aking pinakamamahal sa buhay

pagluwas ko galing probinsya, trabaho na naman
upang tapusin ang mga agarang kailangan
sadyang ganyan ang buhay, may panahon ng pagluhà,
ng dalamhati, bukas nama'y pagbaka ng dukhâ

kailangang tapusin ang mga isinasalin
bagamat di sapat upang ang sarili'y buhayin
munti man ang kabayaran, sa bulsa'y may papasok din
pagkat araw-araw, dapat may pambiling pagkain

natapos man ang dalawang araw ng paggunitâ
dini sa pusò, sila na'y nakaukit na sadyâ

- gregoriovbituinjr.
04.13.2026

Tumbong

TUMBONG
‎nais nang lumabas / ng tae sa puwet
‎iri na ng iri / nang paulit-ulit
‎sana'y dudukutin / ko na iyong pilit
‎buti't nalunasan, / nawalâ ang sakit
‎ininom ko agad / ang nakahandang dyus
‎galing ref, malamig, / guminhawang lubos
‎una, isang pitsel / nitong malunggay dyus
‎sunod ay bawang dyus / at ang turmeric dyus
‎at maya-maya lang, / agad naglabasan
‎yaong nasa puwet, / anong kainaman
‎guminhawa agad / itong pakiramdam
‎gayong sa ta-kubets, / isang oras naman
‎ang mga herbal dyus / ay kaylaking tulong
‎at di na masakit / itong aking tumbong
‎salamat, salamat / at ito'y humantong
‎sa damang ginhawa, / búhay ko'y sumulong
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.13.2026

Linggo, Abril 12, 2026

Gender equality

GENDER EQUALITY
‎galing ka raw sa tadyang ko, ngunit
‎iba yaong nais kong igiit
‎pantay tayo, anang kwentong bayan
‎nang sabay lumabas sa kawayan
‎karapatan nati'y magkapantay
‎pagkat minulan ay magkasabay
‎noon pa'y may gender equality
‎pantay ang babae at lalaki
‎mulâ sa katutubong alamat
‎ngalan ay Maganda at Malakas
‎tulad ko, katutubò rin sila
‎pagkapantay ay kinikilala
‎salamat sa alamat na ito
‎na pinanghawakan kong totoo
‎para sa pantay na karapatan
‎patungo sa patas na lipunan
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.12.2026
‎* litrato nina Maganda at Malakas sa UP Vargas Museum sa Diliman, QC

Sa ika-2ng taon ng kamatayan ni Dad

SA IKA-2NG TAON NG KAMATAYAN NI DAD
‎sa ikalawang taon / ng kamatayan ni Dad
‎amin siyang dinalaw / doon sa sementeryo
‎nagnilay at nagdasal, / nami-miss ka namin, Dad
‎kasama'y inang mahal, / kaming mga anak n'yo
‎at ginunita namin / ang inyong kabutihan
‎upang kami'y lumaki / at maging matagumpay
‎sa karera, pamilya't / niyakap na larangan
‎kaybuti n'yo po't kami'y / di hinayaang tunay
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.12.2026

Sabado, Abril 11, 2026

Pagpupugay, Letran Lady Knights!

PAGPUPUGAY, LETRAN LADY KNIGHTS!
‎ako'y taospusong nagpupugay
‎sa Letran Lady Knights sa tagumpay
‎ninyo sa larangan ng volleyball
‎sa NCAA, talagang idol
‎malaking karangalan sa Letran
‎ang ipinakitang katatagan
‎kayâ ang pangsiyam na korona
‎ay pinaghirapan n'yong nakuha
‎Arriba Letran! ang ating sigaw
‎sa arena umaalingawngaw
‎mga Lady Knights, mabuhay kayo!
‎kami sa inyo'y sumasaludo!
‎paghandaan ang sunod na taon
‎back-to-back na titulo ang misyon
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.11.2026
‎* ulat mulâ sa pahayagang Bulgar, Abril 11, 2026, pahina 12
‎* NCAA - National Collegiate Athletic Association

Sa totoo lang

SA TOTOO LANG
‎ako'y makatang taring na may tungkuling mabuti
‎para sa bayan, hindi sa dinastiya't salbahe
‎hindi ako parang bubuyog na kinukumbinsi
‎ang langaw na mas masarap ang pulot kaysa tae
‎bawat usad ng pluma'y para sa katotohanan
‎ng mga nakikita't nangyayari sa lipunan
‎sinumang salbahe'y hindi ako mapipigilan
‎sa pagkathâ ng mga tulang may silbi sa bayan
ako'y manunulat para sa uring manggagawà
‎adhikain ay sistemang giginhawa ang dukhâ
‎stage 4 na kanser ng lipunan ay lumalalâ
‎iyan ang kanser stage 4 na di mawalâ-walâ
‎mga isyu ng bayan ay arálin ding talaga
‎bakit dukha'y laksâ habang iilan ay sagana
‎ang katotohanang ito'y sa ngalan ng hustisya
‎kayâ kasamang tunay ng mga nakikibaka
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.11.2026

Sa ika-10 death monthsary ni misis

‎SA IKA-10 DEATH MONTHSARY NI MISIS
‎di ko maiwasang lumuhà
‎lagi pa ring natutulalâ
‎sampung buwan ka nang nawalâ
‎ang loob ko'y di pa rin handâ
‎O, diwatà kong nililiyag
‎akala ko, ako'y matatag
‎ngunit iwing búhay ay hungkag
‎aandap-andap, nangangarag
‎tuwina'y nasa panaginip
‎ang larawan mo sa pag-idlip
‎pagsintang walang kahulilip
‎ay lalaging kahalukipkip
‎matagal pa bago magsama
‎kitang dalawa, aking sinta
‎tinatapos ko pa'y nobela
‎sa masa, hustisya, pag-asa
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.11.2026

Biyernes, Abril 10, 2026

Managot kayong mga kurakot

MANAGOT KAYONG MGA KURAKOT
‎O, kayong mga pulitiko
‎na aming mga ibinoto
‎nagkamali kami sa inyo
‎kung kayo'y kurakot sa pondo
‎ng bayan, bumabâ na kayo
‎sa inyong pwesto sa gobyerno
‎at talagang managot kayo
‎sa ginawâ n'yong krimeng ito
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.10.2026
‎(15th Black Friday Protest ng 2026)

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na:

Tuwing Biyernes

TUWING BIYERNES
‎sadyang di ko kinaliligtaan
‎tuwing Biyernes yaong usapan
‎ang ilunsad ang Black Friday Protest
‎saanman tayo tuwing Biyernes
‎na adhikain ay mapanagot
‎ang mga pulitikong kurakot
‎na sa kulungan sila'y magdusa
‎na ang nag-uudyok ay hustisya
‎hustisya'y lagi nating igiit
‎dahil krimen nila'y anong lupit
‎pondo ng bayan yaong dinambong
‎di lang milyong piso kundi Bilyon
‎giyera'y kailan matatapos?
‎itanong kay Trump, tanong kong kapos
‎giyera'y wakasan, di lang ceasefire
‎kapayapaan na ay ilugar
‎mga paalaalang totoo
‎tuwing Biyernes ay gawin ito
‎Black Friday Protest ay di titigil
‎masa'y makialam na't maningil
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.10.2026
‎(15th Black Friday Protest ng 2026)

Kwentong bayan

KWENTONG BAYAN
‎kayraming kaysarap basahing kwentong bayan
‎tulad ng One Thousand and One Nights, kainaman
‎sa atin, Juan Tamad, Ibalon, Pilandok
‎kwentong katutubò, mulâ patag at bundok
‎ninais kong makapagsulat ng ganito
‎tulâ, pabulâ, dulâ, sanaysay, at kwento
‎batay sa mga katutubò, mandirigmâ,
‎kalinangan, kasaysayan ng ating bansâ
‎sinalaysay ng samutsaring salinlahi
‎mula sa panahong sinauna ng lipi
‎ang sinalaysay ng makatang umiibig
‎at ng mga mandirigmang di nagpalupig
‎ilan iyan sa aking mga nilalayon
‎misyong isinasabuhay noon at ngayon
‎kumathâ ng maraming akdâ yaring pakay
‎at kwentong bayan ay panatilihing buháy
‎- gregoriovbituinjr
‎04.10.2026
‎* larawan mulâ sa larong Word Shatter sa selpon

Huwebes, Abril 9, 2026

Tulawit sa Araw ng Kagitingan

TULAWIT SA ARAW NG KAGITINGAN
‎ang mga bayani ng bayan
‎ay atin pong alalahanin
‎ngayong Araw ng Kagitingan
‎upang kalayaan ay kamtin
‎sa mga bayaning Pilipino 
‎kami'y taospusong nagpupugay
‎pagkat bansa'y pinalaya ninyo
‎mula sa mga imbi't kaaway
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.09.2026

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: 

Pagtuntong sa sapatos ng api

PAGTUNTONG SA SAPATOS NG API
‎piniling tumuntong sa sapatos
‎ng api't mga naghihikahos
‎pasya ko iyong walang nag-utos
‎kundi budhi, inatas na lubos
‎kayâ pinili kong maging tibak
gapangin ma'y malalim na lusak
‎at paglingkuran ang hinahamak
‎ng tuso't sistemang mapanyurak
‎oo, ganyan, ganyan yaring búhay
‎na buong pusò ko nang inalay
‎sa pakikibakang tanging pakay
upang dukha'y guminhawang tunay
‎subukan mo, katoto, kumpare
‎tumuntong sa sapatos ng api
‎at huwag maging makasarili
‎ganito ang búhay na may silbi
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.09.2026 (Araw ng Kagitingan)

* litratong kuha ng makatang galâ sa rali noong ika-40 anibersaryo ng Pag-aalsang Edsa, 02.25.2026

May umagang parating

MAY UMAGANG PARATING
‎“Even the darkest night will end and the sun will rise.”
~ Victor Hugo, Les Misérables
‎gabi'y gaano man kapusikit
‎danas man ay gaano kapait
‎sistema man ay napakalupit
‎ay may bagong umagang sasapit
‎iyan ang madalas sinasabi
‎ng mga matatandang pineste
‎ng mga banyagang mapang-api
‎kaya pumanglaw ang mga gabi
‎kasaysayan na ang nagtuturò
‎na bayan natin ay mahahangò
‎mulâ kaapihang nakatagpô
‎kung kikilos lang, kahit madugô
‎sina Bonifacio't Dr. Rizal
‎ay inangat natin sa pedestal
‎na ginawa'y ikinararangal
‎ng bansâ, sila'y mga imortal
‎may bagong umaga pang parating
‎kahit sambayanan pa'y nahimbing
‎sa mga kurakot ay nagising
‎kumikilos na ang magigiting
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.09.2026 (Araw ng Kagitingan)

Miyerkules, Abril 8, 2026

Nginatngat na takip ng bote

NGINATNGAT NA TAKIP NG BOTE
‎nakita kong tanggal / ang takip ng bote
‎ng mantikà, at may / ngatngat na ang tapón
‎sino'ng sanhi? bakit / ganyan ay nangyari?
‎nginatngat ng dagâ / kayâ tumilapon?
‎nasarapan kayâ / ang dagâ sa takip
‎ng bote't malasa? / o kaya'y mantikà
‎ang kanyang puntirya? / anong naiisip
‎kundi kagutumang / dapat nang mawalâ?
‎bago bang mantika'y / akin nang bibilhin?
‎baka nalawayan / na ng dagâ ito?
‎subalit walâ pa / ngayong gigisahin
‎wala pang nabiling / isdang ipiprito
‎anong klaseng takip / ng mantikang dapat
‎kong bilhin? o kayâ / itagò talaga
‎upang di ngatngatin / ng dagang nagkalat?
‎o kaya pampatay / ng daga'y bilhin na?

‎- gregoriovbituinjr.
‎04.08.2026

Martes, Abril 7, 2026

Salawahan

SALAWAHAN
‎wala akong silbing makatâ
‎kung pag-ibig ko'y salawahan
‎anong aking magiging mukhâ
‎sa harap ng giliw at tanan
‎ako'y talagang palamara,
taksil, ahas, lilo, at sukab
‎pagkat nangaliwâ sa sinta
‎pag-ibig pala'y di mag-alab
‎di ba't makata'y dapat tapat
‎sa pag-ibig ng kanyang pusò
‎at kung pagsasama'y maluwat
‎tutupad sa kanyang pangakò
‎iyan ang nais kong manaig
‎sa sarili't búhay kong iwí
‎makata'y tapat kung umibig
‎maging búhay man ay mapútí
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.07.2026

HEART at EARTH

HEART AT EARTH
‎pag nirambol ang mga salitâ
‎tulad ng EARTH ay HEART ang katagâ
‎may pusò kang mahalin ang lupà
‎o daigdig nating lumuluhà
‎kayganda ng gayong parikalâ
HEART at EARTH ay magkaisang sadyâ
‎tilà iisa ang nasa diwà
‎tilà iisa ang nasa't diwà
‎tao ang dapat nangangalaga
‎sa natatanging mundo at lupà
‎ang mundo'y sinisirà ng digmâ
‎habang hanap ay mundong payapà
EARTH at HEART, sabay na lumuluhà
‎kung tayong tao'y walang ginawâ
‎upang sistemang bulok mawalâ
‎paano giginháwa ang dukhâ
‎pagkakaisa ng mga bansâ
‎ay dapat nang di mapariwarâ
‎ang mundong ang puso'y lumulubha
‎dahil tayong tao'y nagpabayâ
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.07.2026
‎* larawan mulâ sa google, titik sa larawan ay gawâ ng makatâ

Lunes, Abril 6, 2026

Una Pahalang: Binibigkas ng makatâ

UNA PAHALANG: BINIBIGKAS NG MAKATÂ
‎salamat sa unang tanong, nakatutuwâ
‎dahil aking pagkatao ang binabadyâ
‎una pahalang pa lang, sagot ko na'y TUL 
‎kayâ tula'y agad kinathâ ng makatâ
‎nakabibigkas lang ng tulâ pag may rali
‎pag nabatid ang isyu, doon sinasabi
‎ng patulâ, madalas tula'y hinahabi
‎sa rali lalo na't sa masa nagsisilbi
‎bihirang bumigkas, kapag may okasyon lang
‎bagamat araw-gabi'y nasa pasulatan
‎kathâ ng kathâ ng tulâ para sa bayan
‎gagawing libro upang basahin ng tanan
‎salita'y balaraw na aking inuulos
‎sa bulok na sistemang ipinagpupuyos
‎niring loob, sistemang dapat kinakalos;
‎salamat sa krosword na aking tinatapos
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.06.2026
‎* litrato mulâ sa pahayagang Bulgar, Abril 6, 2026

Kaya ko pa bang maging makina?

KAYA KO PA BANG MAGING MAKINA?
‎i
‎humihina na ang aking mga piyesa
‎nagmahal kasi ang presyo ng gasolina
subalit kaya ko pa bang maging makina
‎lalo't mga bakal ko'y kinakalawang na
‎lalong pupurol pag di na ako nagamit
‎ang kasuluk-sulukan ko'y lagyan ng fluid
‎sa mga kinakalawang, grasa'y ipahid
‎pihitan ko'y dapat magaan pag pinihit
‎ii
‎nag-operator noon ng AIDA Press Machine
‎ang karanasang iyon ay tatlong taon din
‎sa pabrikang Hapon ay iyon ang gawain
‎talubatâ pa noon nang doon hasain
‎ngunit walâ na ang pinagtrabahuhan ko
‎isang gunitâ na lang ang pabrikang PECCO
‎tatlong dekada na'y nagdaan, naisip ko
‎ngayon, matandâ na ako't di na obrero

iii

dapat palitan ang nanginginig na kamay
makina'y bubulok pag hinayaang tunay
na pag di nalilinis, ito'y nalulumbay
kahit makina, dapat malusog ang lagay
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.06.2026

* PECCO - Precision Engineered Components Corporation

Sabado, Abril 4, 2026

Pagtaguyod sa kapwa makata't tulâ

PAGTAGUYOD SA KAPWA MAKATA'T TULÂ
‎itinataguyod ko ang kapwa makatâ
‎pati mga pinaghirapan nilang tulâ
‎ganyan ang adhikain ko't nasasadiwà
‎kapara'y Batute't Balagtas na dakilà
‎pag sa iwing haraya'y mayroong makatas
‎paglalambing ng dila'y nagiging madulas
‎ang pananalinghaga'y agad mawawatas
‎parang walang kupas na Batute't Balagtas
‎itutulâ ko sa pusikit na karimlan
‎ang diwà ng mga makatang kaibigan
‎kaisa sa kanilang ipinaglalaban,
‎pananaw, akala, isinasalarawan
bagamat wala man kami sa toreng garing
‎kami'y magkasangga gaano man kadilim
‎ang bukas dahil sa digma't pagkagupiling
‎may bagong umaga't rosas na masisimsim
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.04.2026
‎* litrato mulâ sa larong Word Connect sa selpon

Biyernes, Abril 3, 2026

Nagsasayaw nang mag-isa

NAGSASAYAW NANG MAG-ISA
‎ako'y nagsasayaw nang mag-isa
‎sa musika ng mga harana
‎kunwa'y hawak ang kamay ng sinta
‎nakapikit, naririto siya
‎para akong baliw, umiiyak
‎hanap ang kanyang mga halakhak
‎kahapon namin pa'y nag-aantak
‎sa puso't diwà na'y nakatatak
‎tila ba ayoko nang magising
‎sa pag-idlip at pagkagupiling
‎nais kong magpatuloy na himbing
‎magkahawak yaong kamay namin
‎paumanhin sa patak ng luhà
‎na tilà lansangan ay binahâ
‎ganito lang ang abang makatâ
na di ko naman mapagkailâ
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.03.2026

Luhà ko'y tila patak ng ulan

‎LUHÀ KO'Y TILA PATAK NG ULAN
‎luhà ko'y tila patak ng ulan
‎luhang payak lang kung iyong tingnan
‎subalit wasak ang kalooban
‎nang aking sinisinta'y lumisan
‎nakangiti sa harap ng iba
ngunit puso ko'y hirap talaga
‎ang pinangarap namin ng sinta
‎ay bulang tuluyang naglaho na
may pamilyang itinataguyod
‎ang pagsasama'y nakalulugod
‎subalit para akong nalunod
‎sa dagat ng kawalan, sumudsod
‎saan pa susuot ang tulad ko?
‎buti't inaalalayan ako
‎nitong panitikan, tula't kwento
‎na binubúhay akong totoo
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.03.2026

Sa puntod ng sinta

SA PUNTOD NG SINTA
‎kaylayo man, ako'y nakarating
‎sa puntod ng sintang tinatangi
na ang alay ng makatang taring
‎ay tula't di maiwasang hikbi
‎gumuhò ma'y lahat ng pangarap
‎ay dapat magpatuloy ang búhay
‎kayâ kailangan kong magsikap
‎at tagumpay ko'y sa sinta alay
‎may libreto na ng mga tulâ
‎subalit wala pa ring nobela
‎ako ma'y isang abang makatâ
‎nangangarap maging nobelista
‎narito ako sa kanyang puntod
‎na pag-ibig ang ibinubulong
‎na sa sumpaa'y di tatalikod
‎pagkat puso'y siya ang kadugtong 
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.03.2026

Sa mga kurakot ngayong Biyernes Santo (14th Black Friday Protest ng 2026)

‎SA MGA KURAKOT NGAYONG BIYERNES SANTO
‎sa mga kurakot, tuso,
‎buwitre't buwayang trapo:
‎kayong kawatan sa pondo
‎ng bayan, magsisi kayo!
‎ang inyong pangungurakot
‎ay dusa't hirap ang dulot
‎sa masa, kayo'y managot
‎at di dapat makalusot
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.03.2026
‎14th Black Friday Protest ng 2026

Huwebes, Abril 2, 2026

Coda Lines

CODA LINES
‎kailangan ko nang umuwi ng Barlig
‎para sa huling ritwal sa namayapà
‎kong asawa, yaring puso'y nasasabik
‎buti't may pamasaheng bahid ay luhà
‎dinaluhan muna'y taunang Kalbaryo
‎ng desaparesido, at nang matapos,
tinungo'y Coda Lines, wala pa umano
‎gabi pa ang biyahe ng anim na bus
‎bumalik ng bahay, nag-ayos ng gamit
‎nasa terminal alas-singko ng hapon
‎inagahan ko at baka makasingit
‎fully-booked na, chance passenger na lang doon
‎nagpalista, bakasakaling tawagin
‎dumating ang unang bus, di nakasakay
‎sa pangalawa't pangatlong bus, di pa rin
‎at sa pang-apat na bus na nakasakay
‎salamat, Coda Lines, nakabiyahe na
‎sampung oras ding doon ay nakaupô
‎umalis ng alas-nuwebe y medya
‎alas-siyete y medya nang tumayô
‎doon sa Bontoc na ako nag-agahan
‎isang kanin, isang karne, isang gulay
‎kaymahal na rin, presyo'y dalawang daan
‎matapos, sa dyip puntang Barlig sumakay
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.02.2026

Di kumakain pag bibiyahe

DI KUMAKAIN PAG BIBIYAHE
‎di kumakain pag bibiyahe
‎ganyan madalas yaong diskarte
‎magutom na, huwag lang magtae
‎kayhirap magtae sa biyahe
‎ramdam ko man ang panggigipuspos
‎at tiyan ay parang kinakalos
‎huwag lamang magutom nang lubos
‎kakain na lang pagbaba ng bus
‎batid ko na ang ramdam na umis
‎nangyari na itong ilang beses
‎huwag lang magtae, magtitiis
‎tubig lang, iihi pag iibis
‎salamat at nakaraos pa rin
‎sa pupuntahan ay nakarating
‎- gregoriovbituinjr.
‎04.02.2026

Miyerkules, Abril 1, 2026

Pagdalo sa 'Kalbaryo ng Kawalan ng Katarungan' ng FIND

PAGDALO SA 'KALBARYO NG KAWALAN NG KATARUNGAN' NG FIND
‎Maikling sanaysay at tulâ ni Gregorio V. Bituin Jr.
‎Umaga ng unang araw ng Abril, dumalo muna ako sa Kalbaryo ng Kawalang Katarungan, isang aktibidad ng FIND (Families of Victims of Involuntary Disappearance) sa Bantayog ng mga Bayani.
‎Nagsimula ang programa ng ikasampu ng umaga, kung saan binasa ang walong pahinang pampleto, na binasa sa harap ng apat na estatwa ng desaparesido na nilikhâ ni National Artist Toym Imao.
‎Matapos ang programa, nagbigay kami ng repleksyon. Doon ay binigkas ko ang isang tulang kinathâ ko, na pinamagatang "Hustisya sa mga Desaparesidos":
‎wala kaming puntod na titirikan ng kandila
‎hanggang ngayon, sa mahal namin ay nangungulila
‎sila'y aktibistang nagsikilos upang lumaya
‎mula sa pagsasamantala ang bayan at dukha
‎inorganisa ang kababaihan, manggagawa
‎magsasaka, kabataang estudyante, ang madla
‎ang guro, manininda, abugado, mangingisda 
‎subalit sila'y dinukot, sinaktan, iwinala
‎hinanap ng pamilya ang kanilang katauhan
‎nagtungo sa mga ospital, presinto, kulungan
‎nagbabakasakaling may bakas silang naiwan
‎sinong saksi, sinong maysala o may kagagawan
‎sa paghahanap sa kanila'y di dapat mabagot
‎sa nangyaring pagkawala, sinong dapat managot 
‎krimen at pangyayaring ganito' y dapat malagot
‎mga naiwang katanungan ay dapat masagot
‎hustisya'y aming sigaw, sa kampo, korte, kalsada
‎saanmang lugar, panawagan namin ay hustisya
‎mga desaparesidos sana'y matagpuan na
‎mga mahal naming iwinala, sana'y makita
‎Matapos iyon ay isinagawa ang kasunod na aktibidad. Binitbit namin ang mga litrato ng mga desaparesido o yaong iwinala sa panahon ng Batas Militar. Ang napunta sa akin ay ang litrato nina Jessica Sales at Rizalina Ilagan. Tumayo kami paikot at binigkas ang mga pangalan sa kwadrong aming tangan, at sabay-sabay kaming sumagot ng 'Presente!'.
‎Matapos iyon ay nagpiktyuran kami sa plakard na ang nakasulat ay "Release Khurram Parvez Now!" na nakalagda ay AFAD (Asian Federation of Involuntary Disappearances). Si Parvez, taga-Kashmir, ang tagapangulo ng AFAD, na ikinulong dahil sa kanyang adbokasya sa karapatang pantao.
‎Natapos ang programa bago mag-alas dose ng tanghali, at kami'y nagsikain na ng inihandang pananghalian. Maraming salamat sa FIND at AFAD!
‎04.01.2026

Martes, Marso 31, 2026

Pamasahe ng ubanin

PAMASAHE NG UBANIN

‎kapag nagbayad ako ng bente
‎imbes ang sukli ko ay siyete
‎susuklian ako ng nuwebe
‎dapat pamasahe ko ay trese
‎akala senyor na kayâ onse

- gregoriovbituinjr.
03.31.2026

* mapapanood ang munting bidyo sa kawing na: